O autorze
Adam Gieniusz - Executive Coach, Trener, Wydawca.

Od 1998 roku zajmuje się szkoleniami i rozwojem, m.in. jako trener, właściciel i wspólnik firm szkoleniowych. Prowadził projekty edukacyjne we współpracy z korporacjami, małymi firmami i organizacjami pozarządowymi w Gwatemali, na Sri Lance, w Indiach, w Niemczech i w Polsce.

Od 2009 roku związany ze szkołą Noble Manhattan Coaching (IBD-NMC) - najpierw jako student, obecnie jako trener, mentor i superwizor. Od lipca 2015 rozwija międzynarodową działalność wydawniczą związaną z szeroko rozumianą tematyką rozwoju osobistego i zawodowego.

Na co dzień tata Helenki, od czasu do czasu podróżnik po Azji.

Tak odruchowo…, czyli co warto wiedzieć o nawykach?

Jeśli nie wiesz dokąd zmierzasz dotrzesz tam, gdzie zabiorą Cię Twoje nawyki.
Jeśli nie wiesz dokąd zmierzasz dotrzesz tam, gdzie zabiorą Cię Twoje nawyki. depositphotos.com
"Bezmyślne działanie", "przyzwyczajenie", "automatyzm", "droga do celu", "coś z czym trzeba walczyć" – te określenia padają, gdy pytam z czym kojarzy się NAWYK. Każda z odpowiedzi ma swoje uzasadnienie i warto rozumieć dlaczego. Choćby dlatego, że to wiedza ważna i praktyczna z punktu widzenia każdego, kto pracuje z innymi i komu zależy na doskonaleniu siebie.

Nawyki istnieją po to, żeby oszczędzać energię przez nieangażowanie mózgu w podejmowanie każdej decyzji. Twoim nawykowym działaniem jest na przykład to, że najpierw wkładasz prawy but… albo lewy. Działanie inicjowane jest przez bodziec zwany wyzwalaczem, a zwieńczeniem działania jest nagroda. Nagroda sprawia, że przy kolejnym wystąpieniu bodźca ponownie podejmujemy działanie zmierzające ku nagrodzie. Powstaje pętla nawyku. Wyzwalaczem może być wszystko – pora dnia, zapach, miejsce, sytuacja stresowa, obecność danej osoby lub dowolnej osoby czy czyjaś nieobecność, etc. Nagroda także może przyjąć dowolne formy – od reakcji fizycznych, przez poczucie bezpieczeństwa, dumę, po kawałek czekolady. W przypadku zakładania obuwia, wyzwalaczem może być wychodzenie z domu, a nagrodą sama oszczędność czasu.


NOWE NAWYKI
Tworzenie nowego nawyku wymaga dostrzegania wyzwalaczy, skupienia na realizowaniu działania i świadomego nagradzania się. Z pełną atencją siadamy za kierownicą, na desce rozdzielczej przyklejamy naklejkę „pasy”, z potem na czole wciskamy sprzęgło, aby w odpowiednim momencie wrzucić właściwy bieg i wyruszyć w podróż. Robimy tak raz, drugi, kolejny, by z czasem prowadzić auto na swoistym „autopilocie”.

By wpływać na innych przez tworzenie nawyków potrzeba pomysłowości i nakładów. Dzięki reklamie i wpisaniu mycia zębów w pętlę nawyku, na początku XX w. w USA znacznie podniesiono dbałość o higienę jamy ustnej… i zyski producenta pasty. Osad na zębach, wskazano jako przesłankę do skorzystanie z pasty do zębów konkretnej marki, czego efektem i nagrodą są piękne zęby i uczucie świeżości w ustach.

ZMIANA NAWYKU
Zmienianie nawyków oparte jest o wpływanie na działanie, pozostawiając wyzwalacz i nagrodę niezmienionymi. Warunkiem skuteczności zmiany jest faktyczne wpisanie się w istniejące przyzwyczajenie. Pamiętasz może kampanię wafelków, które namawiały do jedzenia ich o konkretnej porze dnia? Projektujący reklamę przenieśli w polskie realia spot z kultury, w której dana godzina jest momentem na przerwę śniadaniową. Tyle, że w Polsce takiej konotacji brak, czyli komunikację skupiono na zmianie nawyku, który u odbiorcy znad Wisły nie istniał. Lepszy pomysł miały koncerny, które niedzielny kompot proponowały zastąpić sokiem z kartonu lub gazowanym napojem.

NAWYKOWE YING – YANG
Wiedza o nawykach może służyć innym do wpływania na nas, jak i nam do wywierania wpływu na innych. Będąc bacznym obserwatorem zauważymy te automatyzmy, które warto pielęgnować i wykorzystywać na drodze do realizacji celów, jak też dostrzeżemy nawyki, które nie sprzyjają samodoskonaleniu. Zachęcam do krytycznego, acz życzliwego spojrzenia na siebie i swoje otoczenie właśnie pod kątem nawyków!

Podsumowanie i wnioski z artykułu w kilku punktach:
- Pętla nawyku składa się z bodźca, który sprawia, że podejmowane jest konkretne działanie, które prowadzi do nagrody.
- Z czasem, oczekiwanie nagrody zaczyna iść w parze z bodźcem, a nie tylko działaniem.
- Tworzenie nowego nawyku wymaga świadomej pracy nad każdym z etapów pętli nawyku.
- Zmiana nawyku polega na realizowaniu innego działania w odpowiedzi na ten sam bodziec przy pozostawieniu tej samej nagrody.
- Kluczem do wykorzystania nawyków jest:
• Rozumienie mechanizmu nawyków;
• Jasne opisanie nawyku, który ma powstać – czy od zera, czy w wyniku zmiany;
• Konsekwencja w zmienianiu/ wdrażaniu.
- Obserwuj nawyki u siebie, u znajomych, w pracy, w społeczeństwie, w marketingu i polityce – wyciągaj świadome wnioski.

Więcej o nawykach można dowiedzieć się między innymi z następujących książek:
- "Siła nawyku" C. Duhigga (tutaj między innymi szczegółowy opis pętli nawyku)
- "Zen Habits" L. Babauty (praktyczne wskazówki co do wdrażania i zmieniania nawyków)
Trwa ładowanie komentarzy...